Artikelindex

LijkZaterdag 15 september organiseerden wij wederom een moordspel in Terborg. Was u actief als deelnemer of onverwacht onderdeel van de activiteiten? U wilt nu ook graag weten welke fictieve moord gepleegd is? Het verhaal kunt u hier lezen!

Hoewel de moord fictief was zijn veel historische gebeurtenisen weldegelijk voorgevallen! Wist u dat er een relatie bestaat tussen de Baron von Münchhausen en Terborg?

Klik rechts op de inhoudsopgave of onder dit artikel op volgende.

 


Wat er aan vooraf ging

De Baron von Münchhausen
Bruckner Münchhausen1736 : Hieronymus Karl Friedrich von Münchhausen ontsnapt op wonderbaarlijke wijze aan de gevolgen van zijn drieste plan om te gaan spioneren in de vijandelijke stad (waarvan de naam hem overigens ontschoten is; Was het Tighina, Moldavië?). Terwijl hij, meevliegend met een kogel die net door zijn regiment is afgeschoten richting voornoemde stad, realiseert hij zich dat hij daar weleens gevangen genomen zou kunnen worden en opgehangen. “Dat is geen dood een von Münchhausen waardig” denkt hij bij zichzelf en net op dat moment dient zich een ontsnapping aan in de vorm van een kogel vanuit de vijandige stad, die hem rakelings passeert. Hieronymus grijpt zijn kans en de kogel en landt zo weer veilig binnen het kamp van zijn eigen regiment. Zich realiserend welk geluk hij heeft gehad bewaart hij deze kogel als een talisman en neemt hij hem mee waar hij gaat of staat!

1790 : In de laatste fase van zijn leven ontvalt Hieronymus zijn geliefde vrouw Jacobine. Na meer dan 40 jaar, kinderloos edoch, gelukkig getrouwd geweest te zijn ziet de Baron op tegen zijn laatste jaren, die hij in eenzaamheid moet doorbrengen. Dat gaat hem zeer aan het hart; temeer daar hij dol is op gezelschap. Hij heeft er nu niet meer de benen naar en de souplesse voor, maar de afgelopen decennia heeft hij zich, na zijn jaren in het Russische leger teruggetrokken te hebben op zijn (moeders) Schloß in Bodenwerden, ten volle aan de geneugten van de jacht en de wijn gewijd. Hij was geliefd, niet in het minst omdat hij tijdens die jachtpartijen kostelijk kon vertellen over zijn wederwaardigheden in het Russische leger. Zo jammer dat bijna niemand die verhalen wilde geloven! Dat deed hem pijn. Ja het was zelfs zo dat een van zijn jachtvrienden het bestond, toen hij eenmaal na een veroordeling met schande overladen naar Engeland vluchtte, daar, om in zijn levensonderhoud te voorzien in 1787 een boek uitgaf getiteld: Baron Munchhausen’s Narrative of His Marvellous Travels and Campaigns in Russia! Het werd zo’n succes - omdat niemand de verhalen geloofde en dacht dat ze verzonnen waren- dat er van allerlei kanten aanvullingen op kwamen die de waarachtige kern van de avonturen van de Baron alleen maar verder vervaagde. Dat alles maakte de baron verbitterd en eenzaam.

Bährne von Brun
Parenteel1794 : Ware het niet dat daar ineens, als een Engel in de meest donkere Kerstnacht, Bernadine Louise von Brun -zeg maar Bährne- aan hem verscheen. Weliswaar in het gezelschap van haar ouders -Justus von Brun en Johanette von Alderstein- en haar 5 broertjes en zusjes, waarvan één van hen -Karl Joseph- zelfs het petekind was van Hieronymus. Maar blijkbaar was het de baron niet opgevallen dat het kleine meisje ondertussen was opgegroeid tot een frisse, blozende blondine. Zijn hart springt op en het duurt niet lang of de onderhandelingen voor een huwelijk (vanwege het hoge leeftijdsverschil vooral zakelijk: zorg voor luxe) worden succesvol afgerond en Bährne en Hieronymus worden in het echt verbonden.
Helaas voor Bährne zou dat huwelijk niet lang standhouden: Boosaardig krachten uit de omgeving van de Baron, die het op zijn erfenis hebben voorzien en die dat fortuin nu aan zich voorbij zien gaan, gepaard aan de uitbundig losbandige en vrijgevige levensstijl die Bährne er sinds haar huwelijk op na houdt, zorgen ervoor dat de Baron het huwelijk al na een half jaar laat ontbinden. Ook al was Bährne ondertussen zwanger, al was het de vraag van wie. Het kind zou niet ouder worden dan 10 maanden. Toch verlaat Bährne niet zonder slag of stoot haar echtgenoot. Zij steelt zijn meest dierbare bezit; zijn talisman: de kogel waarmee hij in 1736 zijn leven redde.

Bährne vlucht naar Nederland
1796 : Bedroefd en berooid verlaat Bährne, samen met Hendrik van Elsenbroek en de kogel, Duitsland. In haar eigen land had zij niets meer van het leven te verwachten. Zij komen terecht in Didam waar ze gaan wonen in Huis den Dijk. Bährne gebruikt vanaf dat moment niet meer deze voornaam, maar laat zich Louise noemen.

Bährne wordt Louise
1799 : Op 11 december zoekt Louise hulp bij notaris Abraham de Both vanwege het huiselijk geweld waarin zij moet leven. Van Elsenbroek is een opvliegend man en kan zijn handen niet thuis houden. Binnen het uur is van Elsenbroek ook bij Abraham de Both en bedreigt de notaris. Gelukkig gebeurt er niets ernstigs meer, maar duidelijk is dat Louise niet terug kan. Ze wil ook niet. Ze wil bij Abraham blijven.

3ca4395d e7b5 4725 9ebe 2b539f6a348cBährne met Abraham de Both
1800 : Van het een komt het ander: Louise trouwt met Abraham de Both
1803 : Het paar krijgt 1 zoon (eigenlijk 2) Fransciscus Xaverius Ludovicus.
1805 : Zij vestigen zich in ‘s-Heerenberg
1818 : Zij vestigen zich in Elten
1826 : Frans XL de Both (ook notaris) trouwt met Berendine Josephine Jocobine Wilhelmine Petronelle Maria von Raesveld (zeg maar Dina) Zij schenkt hem maar liefst 12 kinderen.
1837 : Abraham overlijdt.
1839 : Moeder (Bährne) Louise overlijdt. Frans erft het familiebezit: de Kogel van de Baron Frans XL de Both1
1841 : Frans en Dina komen met hun gezin in Terborg wonen nadat Frans notaris in Varsseveld is geworden. Zij bouwen de kapitale villa (12 kinderen!) gelegen aan de Silvoldseweg op de hoek met de huidige Varsseveldseweg.

De P8
P81861 : Het pand “aan de grintweg naar Varsseveld” (P8) wordt gebouwd door Richard Smits.
1863 : Het pand wordt gekocht door Gradus Nieuwenhuis, overgrootvader van de eigenaar van het Onland, Wilfried Nijenhuis.
1865 : Het pand wordt gekocht door Augusta Marie Louise de Both, 9e kind van Frans en Dina de Both, die het verhuurt tot 1888. Uitgever Malmberg, getrouwd met Louise Josephine de Both woont er tot 1882; Daarna Zeno de Both met zijn gezin in afwachting van oplevering van Villa Maria.
1885 : mr. Willem Dirk Bosch, nieuwe burgemeester van Wisch, verhuist uit Voorschoten naar Terborg: Eerste verhuisklus van voerman Hendrik Johan van Dam!
1885 : Mr. Willem Dirk Bosch laat een villa bouwen aan de Broedersdijk (Doetinchemseweg 31) ter hoogte van de Stationsstraat. Het koetshuis van die villa staat er nog: Maas Teak!

Augusta de Both
1867 : Dina de Both-von Raesveld overlijdt. Middels haar testament wordt Augusta belast met de zorg en de huishouding voor haar vader.
1877 : Frans de Both is voorzitter van de bouwcommissie die geld bijeensprokkelt voor de bouw van de kerktoren van Terborg. Zijn naam staat gebeiteld in de zijkant van de toren.

Zeno de Both
1883 : Omdat zijn ogen erg achteruit gaan, vraagt Frans de Both zijn zoon Zeno (getrouwd met Maria Vonk) om hem in Terborg te komen opvolgen. Dat doet hij zodat Frans het rustiger aan kan doen.

Villa Maria
VillaMaria1884 : Zeno begint aan de bouw van zijn huis Villa Maria (Varsseveldseweg 14); onderwijl woont hij met zijn gezin in Varsseveldseweg 8.
1885 : Villa Maria afgebouwd en bewoond.
1886 : Frans de Both overlijdt op 28 januari in Delden in het bijzijn van zijn dochter Augusta. Augusta erft de de kist met de Kogel van von Münchhausen die ze terugbrengt naar Terborg alwaar ze de kist en de kogel, die ze een blok aan haar been vindt, schenkt aan de nieuwe burgemeester vlak voor zijn vertrek uit het pand Varsseveldseweg 8 naar zijn nieuwe villa. Augusta verkoopt het pand en keert terug naar Delden.
1887 : Zeno vraagt naamsverandering aan: Zeno Vonk de Both.
1902 : Augusta sterft in Delden in kommervolle omstandigheden
1910 : Zeno richt het Vonk de Both Fonds voor Arme Nazaaten op.
1914 : Zeno overlijdt op 28 september en wordt begraven op het R.K. kerkhof in Terborg
1990 : Het Vonk de Both Fonds voor Arme Nazaaten wordt geliquideerd en de gelden verdeeld onder de nazaten van Zeno Vonk de Both. Het fonds vertegenwoordigde ondertussen een fortuin omdat er in 80 jaar geen cent was uitgekeerd. Zeno had zulke stringente regels opgesteld dat niemand in aanmerking kwam voor een uitkering! Dat verdelen gaat niet helemaal eerlijk, zoals we zullen merken.


Donderdag 13 september 2018

De Literair-Archeoloog
Op donderdag 13 september rond lunchtijd komt Hans Deurvorst (Wilco Luijmes) aan in Terborg. Hij is meegereden met een aardige vrachtwagenchauffeur die hem bij BP station Oudbroeken op de A12 heeft opgepikt. Zelf rijdt de vrachtauto door naar Dinxperlo. Veel heeft hij niet bij zich: een rugzak met wat kleding en scheergerei; wat persoonlijke papieren en een aantekenboekje. Hans is een bijzondere man. Opgewekt, vrolijk, tikje romantisch. Hij gelooft nog in het ongelooflijke. Van daaruit is hij ook gebiologeerd door de verhalen van de Baron von Münchhausen. In Nederland misschien niet zo bekend en als wel dan vooral als kinderboek of in de beroemde vertaling door Godfried Bomans. Hans Deurvorst heeft nog een andere reden om in de Baron geïnteresseerd te zijn: op de een of andere minuscule wijze is hij verbonden met de man. De grootmoeder van de grootmoeder van zijn grootmoeder was ooit getrouwd met de bijzondere baron. Weliswaar kort en weliswaar zonder kinderen; maar toch. Voor Hans was en is de Baron gewoon familie. Zoals gezegd, Hans houdt van het ongelooflijke.

WilcoHans is op een missie. Hij heeft er zijn levenswerk van gemaakt om bewijzen te vinden voor de waarachtigheid van de verhalen van de Baron. Hans weet van zijn moeder dat de Baron er prat op ging dat alles wat hij vertelde, hoe ongelooflijk ook, echt gebeurd is! Dat, gedurende zijn leven al, een of twee charlatans, die zich bij een jachtpartij in het gezelschap hadden bevonden, de verhalen die de Baron tijdens en na de jacht vertelde, in flodderige en slordige publicaties hadden beschreven, dat lag geheel buiten de aard en de bedoeling van de Baron! En dat men er bij elke heruitgave nieuwe en werkelijk ongeloofwaardige verhalen aan toevoegde, die nimmer de lippen van de Baron hadden verlaten en die tegelijkertijd zijn wel-waar-gebeurde verhalen verdacht maakten en als grove leugens en fantasieën te kijk zetten, daarover was de Baron von Münchhausen diep verdrietig. En teleurgesteld had hij zich van de wereld afgekeerd. Vandaar dat Hans eerherstel zoekt voor zijn stiefover- over-over-grootvader! En dat eerherstel ligt -zo is Hans bijna zeker- in Terborg.

VillaMariaAls hij 's morgens afgezet wordt in Terborg heeft Hans voldoende tijd om het stadje te bezichtigen en vragen over de familie Both te stellen. Maar -met name- zijn vragen naar Villa Maria en Villa Bosch roepen verbazing op. Te meer daar hij zeker weet dat Villa Bosch aan de Broeders Dijk staat . Ook als hij zegt dat het de villa van burgemeester Bosch zou zijn geweest, weet niemand hem die te wijzen. Wel bezoekt hij de panden aan de Silvoldseweg 27 en de P 8. Met name is hij daar geïnteresseerd in een oude lijst waarin vervoerder van Dam optekent welke materialen hij verhuist van de P8 naar Villa Bosch. En Hans blijft hij enige tijd rondkijken op het terrein van de Anton Tijding School. Waar mogelijk spreekt hij met de mensen over de panden en hun verbindingen met de familie de Both. Met name vraagt hij naar Augusta de Both.

Of het toeval is of dat hij er door een oplettende Terborgenaar op gewezen is, is niet duidelijk. Maar dat Hans uiteindelijk oog in oog staat met een oud plateau waarin de naam van zijn voorvader F.X.L. de Both gegrift staat, vervult hem -de altijd vrolijke Hans- toch met melancholie. Hij vraagt een toevallige passant om een polaroidfoto te maken waar hij op staat met op de achtergrond de plaquette! Toch bijzonder, een polaroidfoto. Maar Hans houdt van zulke dingen.

TheoWAls men hem uiteindelijk verwijst naar Theo Willemsen krijgt hij te horen dat hij contact moet maken met de eigenaar van Maas Teak. Want, zo vertelt Theo Willemsen aan Hans, het gebouw van Maas Teak is inderdaad Het koetshuis van de villa van burgemeester Bosch. Hij geeft hem zelfs een afbeelding van het pand. Niet heel duidelijk, maar toch. Ook nodigt Theo Hans uit voor de lezing van die avond. Theo Willemsen vertelt nog iets aan Hans en dat trekt zijn aandacht. Wanneer burgemeester Bosch in 1906 Terborg verlaat, biedt hij een fototent te koop aan. Een soort donkere kamer die altijd buiten in de tuin gestaan heeft. Dat brengt Hans op de gedachte dat er wel eens iets in de tuin verborgen kan zijn.

Hans gaat op bezoek bij de eigenaar van Maas Teak: hij vermoedt dat om dat pand ergens iets begraven ligt. Hij maakt een weddenschap met de eigenaar: als er inderdaad iets in de grond zit mag hij het houden. De eigenaar is akkoord. Hans spreekt af dat hij de volgende dag langs zal komen om te zoeken. De eigenaar zal het hekje open laten. Hij vraagt nog waar hij Hans kan bereiken. Logeert hij in de Roode Leeuw? “Bijna” zegt Hans en lacht er hard om terwijl hij wegwandelt.

En het klopt. Hans logeert niet in de Roode Leeuw. Daar heeft hij geen geld voor. Hans heeft achter de Roode Leeuw de villa van Kaak ontdekt die leeg staat en dat de deur open staat. Die uitnodiging slaat hij niet af en hij heeft zich een slaapplaats geregeld. Daar wandelt hij maar eens heen. Hij hoeft toch pas om 20 uur in de Roode Leeuw te zijn voor de lezing van Theo Willemsen.

De Levensgenieter
IMG 4874Donderdagmiddag zo rond een uur of 3 komt Arend-Jan Hekelbrink (René Frelih) met zijn Camper Terborg binnenrijden. Het duurt even -en misschien moet hij bij de een of de ander de weg even vragen- maar uiteindelijk vindt hij de camperplaats aan het Terborgseveld. Daar parkeert hij zijn camper en zet hij eerst eens rustig koffie. Arend-Jan is helemaal op zijn gemak. Een lang weekendje lekker uitwaaien in de Achterhoek.

Arend-Jan is een levensgenieter. Dat kan ook , want zijn vrouw Isabel Hekelbrink heeft haar zaakjes in de internet-sieradenhandel goed voor elkaar. Zij wel. En daarom kan Arend-Jan het er redelijk van nemen. Niet dat Isabel een gemakkelijk mens is. Maar Arend-Jan is een rustige vent met een hang naar oosterse filosofie en dat kan Isabel wel gebruiken. Een mooie compensatie voor haar stressvolle zakenleven. En bovendien is Arend-Jan een voortreffelijke kok en een zwarte band karateka. Hij zorgt goed voor het eten en voor een veilig huis! Maar nu is Isabel een week in de States en dat is voort Arend-Jan een gelegenheid om een lang weekend uit te blazen in -of all places- Terborg

Als hij zijn koffie op heeft, kuiert hij op zijn gemak via de Paasberglaan naar het centrum van Terborg. In de Roode Leeuw vraagt hij of er een soort VVV is en die is er niet. Dan maar zelf rondgelopen, maar niet nadat hij een tafel gereserveerd heeft voor het diner vanavond. Om 19.30 uur!

Dan wandelt hij Terborg in en laat zich met zijn originele vragen over alles wat hij ziet door mensen uitleggen wat Terborg is. Daarbij ziet hij ook wel redenen om winkels en horecagelegenheden in te gaan en op subtiele wijze een indruk achter te laten. Heel soms laat hij zich ontvallen wie hij is en waar hij overnacht.

Aan het eind van de middag gaat hij terug naar zijn camper om een dutje te doen of een boek te lezen. Tijd genoeg nog voor het diner. Stipt om 19.30 uur is hij bij de Roode Leeuw en schuift aan aan een tafel. Hij wordt die avond bediend door de leerling-ober (Wesley Kuijer).

De Afzegging
AfzeggingOm 17.00 uur komt het bericht door dat de lezing die Theo Willemsen die avond zou houden, wegens privé-omstandigheden niet door kan gaan. Over de posters die bij de ingang van de Roode Leeuw hangt komt een banner te hangen waarop staat: “Wegens omstandigheden geannuleerd”. Ook op de site van de Roode Leeuw wordt het bericht gezet. Dat wordt meteen gedeeld door Het Gluujende Peerd en Je bent een Terborgenaar.

De Vurige Schrijfster
19.45 uur komt Trudy van Zadelhoff (Monique Schoenaker) aan in de Roode Leeuw. Ze meld zich voor de lezing van Theo Willemsen en is gepikeerd als ze hoort dat die niet door gaat. Ze maakt er een kleine scène van. “Dat hele eind gereden, voor niets!”. Ober Wesley stelt haar gerust, vertelt dat ook de Roode Leeuw er niets aan kom doen; dat ze het op de site en Facebook gezet hebben en biedt haar een kop koffie aan. Puffend gaat ze aan een tafeltje zitten.

Trudy van Zadelhoff is een pittige tante. Afgestudeerd in de Duitse Taal- en letterkunde en begiftigd met een even groot rechtvaardigheidsgevoel als met het idee dat de onrechtvaardigheid steeds aan haar gebeurt! Of dat in contrast staat met een andere, vurige kant in haar karakter, valt nog te bezien. Zoals ze altijd op haar doel afgaat als het gaat om het aan de kaak stellen van misstanden in de samenleving, zo kan ze ook af gaan op de een of de andere mooie man die ze tegen het lijft loopt. Haar tragiek is wel dat wanneer ze een dergelijke man aan de haak heeft geslagen, ze met haar eeuwige strijd tegen met name haar aangedaan onrecht, zo'n vent ook zo weer kwijt is. Ja, het is een vrijgezellige dame, die Trudy

TrudyOok Trudy is op een missie. De Missie tegen de Literaire Leugen. Leugenachtigheid moet volgens Trudy bestreden worden; ook in de literatuur. Het mag duidelijk zijn dat Trudy geen aanhanger is van de fictie. Trudy is een uitgesproken non-fictie auteur! Eentje die ten strijde getrokken is tegen de exponent van de leugenachtigheid: De Baron von Münchhausen. Haar boek: “De Waarheid boven tafel - annotaties bij de verhalen van von Münchhausen” staat op het punt te worden uitgegeven. Vlak voordat ze van huis vertrok, ontving ze van haar uitgever het ontwerp voor het omslag en een persoonlijke brief. Ze heeft het meegenomen om er nog vaak naar te kijken vandaag. Het is sowieo een belangrijke dag. De lezing die ze gaat bezoeken -en het gesprek dat ze daarna nog met Theo Willemsen wil hebben, moeten de afsluiting zijn van het onderzoeksproces naar de invloed van de “leugenachtige verhalen van Baron von Münchhausen”.

Dus dat Theo er nu niet is, windt haar bovenmatig op. Dat wordt gezien door Arend-Jan, die altijd een goed oog heeft voor opgewonden dames. En hij roept ober Wesley bij zich en vraag hem een rode port voor mevrouw in te schenken. “Dat is goed voor d'r.” Wesley regelt dat. Het contact is gelegd. De port wordt begrepen en niet lang daarna neemt Trudy plaats aan tafel van deze interessante man die precies wist wat ze nodig had. Een contact met grote gevolgen...

Het Zwarte Schaap
RickGelijk met Hans Deurvorst komt een man de Roode Leeuw binnen. Het is Bob Nolet. (Rick Bussink). Bijna is hij te laat. Om 7.15 uur is hij per trein uit Voorburg aangekomen en lopend vanaf het station naar zijn B&B Klein Hartenlust is te doen, maar dan moet je niet via de Stationsweg lopen; dat is om. Snel had hij zijn spullen in de B&B gelegd en was naar de Roode Leeuw gerend. En daar stond hij nu, hijgend in de lobby terwijl hij bijna Hans Deurvorst ondersteboven had gelopen. Hij maakt direct zijn excuses. Als hij had geweten wie hij voor zich had, dan had Bob die excuses nooit gemaakt. Nooit! Maar dat wist hij toen nog niet.

Bob kwam uit Voorburg, maar zijn wortels lagen in Terborg. Dat was ook de reden dat hij vanavond die lange reis in het ongerijmde had gemaakt. Omdat hij per se bij de lezing wilde zijn. Hij had de aankondiging op internet gezin en de titel alleen al: “Franciscus Xaveer Ludovicus de Both; zijn familie en zijn betekenis voor Terborg.” deed zijn hart opspringen. Daar zou hij misschien te horen krijgen hoe het was gelopen, 30 jaar geleden, bij de liquidatie en verdeling van het Vonk de Both Fonds voor Arme Nazaaten. Bob wist van zijn moeder dat “de Noletjes” er bij de rest van de familie -de Deurvorsten- niet echt bij hoorden. Ook al hadden ze dezelfde voorouders. De Deurvorsten hadden hun stem doen gelden en nog voordat de Noletten iets konden zeggen waren ze afgescheept met een grijpstuiver. Zeno Vonk de Both, de oprichter van het fonds was er ondanks zijn 12 kinderen niet in geslaagd de naam de Both te redden. Net zomin als de achternaam van zijn vrouw: Vonk. Alles wat de Both heette en man was, bleef kinderloos en van de koude kant waren alleen Nolet en Deurvorst overgebleven. “What's in a name?” vroeg de moeder van Bob zich vaak af: No let! Deurvorst! Kouder kon het niet.

Maar Bob wil het er niet bij laten zitten en wil weten hoe het in elkaar steekt. En in Terborg woont blijkbaar iemand die daar alles van af weet: Theo Willemsen. En hij houdt er ook nog lezingen over ook! Misschien dat het noodlot ten lange leste toch ten goed keert voor de familie Nolet? Bob heeft alles meegenomen dat zijn moeder verzameld heeft over de familie Vonk de Both. Hij wil alles voorleggen aan Theo Willemsen. Misschien, komt alles goed.

Niet echt. De man die hij bijna ondersteboven loopt stelt zich voor als Hans Deurvorst! Bob krijgt zowat een hartverzakking, maar als hij zich voorstelt als Bob Nolet is er geen blik van herkenning of verrassing zichtbaar bij de ander. “Zie je!” denkt Bob. “Ze hebben het familiefonds leeggeroofd en herinneren zich niet eens meer onze tak.

Hans denkt helemaal niks. Hij vraagt waar de lezing van vanavond gehouden wordt. Hij is uitgenodigd door de heer Willemsen. “Opschepper!” denkt Bob nog voordat de ober kan zeggen dat de lezing niet doorgaat. “Heel vreemd,” zegt Wesley, “Theo heeft 's middags alles nog klaargezet en om 5 uur belt hij ineens af.”

De mannen zijn ze stomverbaasd. Maar nog verbaasder zijn ze als vanaf een tafeltje waar een man en een vrouw zitten ineens geroepen wordt: “Het gaat niet door! Kom maar hier zitten! Dit is de treurtafel! Wesley, schenk deze mannen eens een biertje in. Tegen de teleurstelling!” En zo komen deze vier mensen, allemaal op een missie, op die bijzondere donderdagavond bij elkaar aan tafel zitten. En samen eten ze en samen lachen ze en samen komen ze steeds meer van elkaar te weten. Van sommigen verstomt de lach; van anderen zwelt hij aan.

De leerling-ober
OberWesley Kuijer is in opleiding en vandaag getuige van een bijzondere ontmoeting tussen vier mensen die elkaar een uur tevoren nog nooit hebben ontmoet. Wesley voelt wel dat er iets bijzonders aan de hand is. Juist omdat hij nieuw is houdt hij alles scherp in de gaten. Hij weet aan het eind van de avond hoe de verhoudingen liggen. Hij kent de namen van de mensen. Hij ziet hoe leuk of niet leuk ze elkaar vinden. Hij weet dat de dame aan tafel zich gaandeweg de avond bijna op haar gastheer werpt. Pro forma huurt ze nog wel een kamer in de Roode Leeuw, maar de weddenschap met zijn collega Mike of ze er ook werklelijk zal slapen, wordt verloren door Wesley. Ze vertrekt samen met Arend-Jan naar zijn camper. Dat hoort Wesley dan wel weer. “De spullen haal ik morgen wel op” roept Trudy nog. Waarmee ze waarschijnlijk de tas met spullen bedoelde die Wesley naar haar kamer moest brengen.

Maar Wesley ziet nog meer. Hij ziet hoe ongemakkelijk de twee heren die het laatst binnenkwamen het eigenlijk hebben met elkaar; de ene heeft het duidelijk moeilijk met de ander. De ander lijkt daar juist door aangemoedigd te worden het vuurtje nog eens aan te wakkeren. Ze lijken familie te zijn, maar ook weer niet. Ze komen voor de lezing maar om heel verschillende redenen. De wat vrolijkere Hans heeft het over de Baron von Münchhausen. Maar wat die er mee te maken heeft snapt Wesley niet. Maar wel dat ergens op de avond er een knallende ruzie ontstaat tussen die Hans en “die vrouw”. Over of het waar is wat die Baron von Münchhausen allemaal gezegd had. “Lekker belangrijk” denkt Wesley. Maar hij weet ook niet wie de Baron von Münchhausen is. Te weinig gelezen vroeger.

Arend-Jan, dat is voor Wesley wel duidelijk, die neemt het ervan. Zijn vrouw is in de States en hij heeft een vrij weekendje met de camper.

Bob heeft het steeds over geld uit een fonds dat hij nog tegoed heeft. Maar zodra het daarover gaat, begint moet Hans lachen en schenkt Arend Jan nog eens in. Ze proosten samen en dan is het weer goed.

Hans heeft de anderen uitgenodigd voor een heel bijzondere rondleiding door Terborg op vrijdagmiddag. Ze beloofden allemaal te komen.

Gaandeweg het diner werd de vrouw steeds aanhankelijker naar Arend-Jan. Die was zo gevleid dat hij uiteindelijk alles betaald heeft. Dat vond Wesley wel top. Maar de fooi had wel wat hoger gemogen. Die Bob was naar een soort Bed & Breakfast gegaan. Arend-Jan en die vrouw waren zoals gezegd samen naar de camper gegaan en Hans? Wesley weet niet waar hij heeft geslapen. Maar de man kwam niet uit Terborg dat weet Wesley zeker.


Vrijdag 14 september 2018

De Hangjongeren
Vrijdag is geen dag om naar school te gaan of te werken. Heerlijk lang hangen op de hangplek bij de sporthal tussen Silvolde en Terborg; tevens camperplaats. Om 9 uur zijn ze al paraat; het groepje notoire spijbelaars (Caitlin Römer, Lana van der Hoef) dat er elk vrij moment van de week te vinden is.

Vandaag hebben ze uitzicht op een mooie voorstelling. Want al vrij vroeg komt een man bij de camper die aan de overkant geparkeerd staat. Hij roept nog een paar keer hard: “Arend-Jan!” en dan doet en man open. “Hans!” roept de man van de camper. “Wat doe jij hier?” “Ontbijt!” roept Hans en houdt een zak met belegde broodjes omhoog. “Oh, gezellig” zegt Arend-Jan. “Maar we zijn met zijn drieën”. Hans is verbaasd. “Je vrouw is toch in de States?”Dan komt er een trotse vrouw uit de camper. “Trudy!” roept Hans verrast. Arend-Jan sust het enthousiasme van Hans. Hij maakt duidelijk dat hij niet blij is dat Hans sit gezien heeft. De hangjongere weten genoeg en gaan er eens geamuseerd voor zitten. Hier is iemand heel vreemd gegaan. En die voelt zich heel betrapt! Er ontstaat een pesterig gesprek; terwijl de picknicktafel buiten wordt gezet en een paar stoelen bijgeschoven. Hans is goed geluimd en wrijft het pijnlijke van de situatie stevig in bij de 2 zondaars. Hoe bozer de twee worden, hoe leuker Hans het vindt. Uiteindelijk maakt Hans het goed door ze beiden uit te nodigen voor een “veelbelovende” rondleiding door Terborg. “En Trudy!” roept hij voor hij weggaat “ik ga je bewijzen dat von Münchhausen niet gelogen heeft.”

HangjongerenNou weten hangjongeren echt niet wat hij daarmee bedoelde, maar die naam von Münchhausen hebben ze wel onthouden. Het was geen voetballer, dat weten ze zeker. Maar misschien de Duitse president of zo? Als Hans weg is praten Trudy en Arend-Jan nog door. Over hoe leuk het was 's nachts; hoe moeilijk de vrouw van Arend-Jan gaat doen. “Heel moeilijk!” zegt Arend-Jan. “Als je gaat scheiden mag je wel bij mij komen.” stelt Trudy voor. Maar een armoedige Duitse non-fictie schrijfster is niet direct wat Arend-Jan voor ogen staat. “Nou.. Leuk. Dank je wel.” miept Trudy. En ze staat op en loopt weg. “Wat ga je doen?” roept Arend-Jan. “Ik ga kijken wat die snoeshaan uitvreet!” roept ze terug. “En ik heb nog spullen in de Roode Leeuw liggen.” Maar dat ze boos is dat is voor de hangjongeren wel duidelijk. Fijn om te zien hoe volwassenen er ook een zooitje van maken.

Dan gaat de telefoon van Arend-Jan. Overduidelijk zijn vrouw uit de States. Verachtelijk hoe hij liegt tegen haar. Vinden de hangjongeren. En zoete broodjes bakt. Hij moet blijkbaar veel moeite doen om haar gerust te stellen. Met een zucht verbreekt hij het contact en gaat zitten. “Koffie” zegt hij. “Graag” roepen de hangjongeren. “Kom maar!”zegt Arend-Jan. En zo hebben ze een paar uur met Arend-Jan gekletst en hebben hem helemaal uitgehoord. Nu weten ze alles over zijn misstap en hoe afhankelijk hij is van zijn huwelijk en hoe bang hij is dat Hans zijn one-night-stand aan zijn vrouw vertelt!

De Rondleiding
MaasteakZoals beloofd ontmoeten de vier nieuwe vrienden elkaar in de middag in Terborg. De route die ze lopen volgt de ontdekkingen die Hans de afgelopen dagen heeft gedaan. Het gaat van de Roode Leeuw naar de Silvoldseweg 27 en via de P8, waar ze uitgebreid naar binnen gaan, naar het terrein van de Anton Tijdingschool. Van daaruit lopen ze via de stationsstraat naar de Industrieweg en blijven daar op de kruising ondanks de drukte wat heen en weer lopen. Alsof ze kunnen zien wat een gewoon mens niet kan zien. Bij het gebouwtje van Maas Teak gaan ze ook naar binnen. Binnen vertelt Hans, en de mensen van Maas horen dat ook, dat hij hier vanavond hoopt zijn grote gelijk te halen. Het bewijs dat von Münchhausen niet gelogen heeft. Dat levert een pittige discussie op tussen Hans en Trudy. Een discussie die de mannen van Maas zich zaterdag nog zullen herinneren. Want Trudy loopt boos weg. Een van de mannen loopt haar bezorgd achterna en zegt tegen Hans “Moest dat nou?” Hans en Bob wandelen daarna voor een broodje naar Lunchroom Terborg . Onderweg koopt 1 van hen nog snel wat schoensmeer in schoenhandel Beumer. In een fraaie Beumertas neemt hij dat mee naar de lunchroom. Ze gaan op het terras zitten.

Daar ziet Bob zijn kans schoon en lucht eindelijk zijn hart tegenover Hans. Hij vertelt over hoe zwaar de familie Nolet het sowoieso al had. Hoe hij gehoord had dat zijn moeder hoopte op een eerlijke verdeling uit het fonds van de Both. Hoe de familie Deurvorst zich vanaf moment 1 hadden misdragen naar de familie Nolet. Hoe ze hun ervaring en contacten hadden misbruikt om zoveel mogelijk voor zichzelf uit het fonds te halen. En hoe ze dat was gelukt. “Wij van de Nolet-tak, wij zijn niet zo.” had zijn moeder Bob altijd voorgehouden. En Bob zou niet rusten voor gerechtigheid was gedaan. Hans moet er wat om lachen. Wat is geld tenslotte? Woest wordt Bob om dat soort uitspraken. Hans weet niet waar hij het over heeft! Opgroeien in armoe. Maar het is tegen dovemansoren. Hans heeft nou eenmaal niks met geld. “Omdat je geld hebt!” roept Bob.

Dat Hans helemaal geen geld heeft, blijkt wel bij het betalen. Bob moet alles betalen. “Wij van Nolet zijn te goed voor deze wereld!” Daar is Hans het helemaal mee eens. Woest loopt Bob weg. Hans roept hem na: “Dank je wel!” Hans schudt zijn hoofd; haalt nog eens diep adem en vraagt dan aan de mensen die er nog zitten waar hij in Terborg een goede schop kan kopen. Maar misschien kan hij er ook wel een lenen bedenkt hij zich. “Een schop is zo duur”

BBBob loopt boos naar zijn Bed & Breakfast. Daar vertelt hij zijn verhaal aan de landlady (Mevrouw Folmer). Die wordt daarmee wel een belangrijke getuige. Al was het alleen maar om te bevestigen dat Bob de rest van de avond blijft werken in zijn kamer. Ze heeft hem nog thee en een glas wijn gebracht. Maar hij is de deur niet uit geweest. Niet dat ze dat snel tegen mensen zal vertellen; de privacy van haar gasten staat bovenaan haar morele code!

Stille getuigen
De hele vrijdag is Theo Willemsen niet bereikbaar. In de zaal waar hij zijn lezing zou houden staan nog steeds een diaprojector en een diascherm; de dia's en liggen er wat handouts klaar voor een publiek dat tevergeefs op kwam dagen. Aan de muur naast de entree van de Roode Leeuw hangt nog steeds de aankondiging van de lezing met op de achtergrond het boek van Lied Deurvorst. Inderdaad, een tante van Bob. Wat een toeval, dat in de boekenbak van de Vinylfabriek datzelfde boek voor 1 euro te koop ligt! De hele zaterdag; voor alle groepen!

Fatale Opgraving
Je kunt niet zeggen dat Hans onvoorbereid zijn plan ten uitvoer bracht. Hij had door de ruzie met Trudy wel door dat hij haast moest maken. Eerst “leent” hij vlak voor sluitingstijd bij de PLUS een winkelwagentje en brengt dat naar Maas Teak. Zoals afgesproken is het hek nog open en hij zet het wagentje achter het oude koetshuis. Hij “leent” bij de Roode Leeuw een schop en een koevoet waarmee hij naar Maas Teak gaat. Dan zet hij zich aan het scheppen.

Misschien is hij iets te vaak op en neer gelopen. En misschien had hij de schop iets beter verborgen moeten houden. Zo kon het zijn dat Trudy, die op het terras van van der Eem een beetje tot rust komt en haar aantekeningen nog eens doorneemt, oog kreeg voor de activiteiten van Hans. Ze is zo bezig met zijn handelingen dat ze ineens haar spullen bij elkaar pakt en -zonder te betalen- wegloopt. Dat vergeten ze niet snel bij van der Eem. Dat weten ze zaterdags nog. Ze kunnen de vrouw gelukkig goed beschrijven.

Trudy raakt het spoor van Hans eerst kwijt. Pas later als ze zich zijn rondleiding herinnert, loopt ze naar Maas Teak. Daar ziet ze ineen Hans lopen. Hij duwt een winkelwagentje voor zich uit met daarin een grote kist. De aarde kleeft er nog aan, zo vers lijkt de kist uit de grond gehaald. Trudy besluit Hans te volgen.

Hans is opgewonden! Op de plek die hij bedacht heeft, is hij gaan graven en heeft hij in de grond de kist ontdekt. Zo ontspannen en gemakkelijk hij doorgaans is, nu, op het moment van zijn Grote Gelijk weet hij niet goed wat te doen. Hij voelt zich de winnaar van de Staatsloterij. Hij wil weg. Weg uit Terborg! Even alleen en niet traceerbaar zijn ook. Hij besluit met kist en al naar Etten te lopen en daar op de kruising met de Slingerparallel te gaan liften. Een vreemd besluit misschien, dat vooral voortkomt uit zijn opwinding en zijn drang de kist in veiligheid te brengen.

Dan, bij Ettensestraat 27 wil Hans het ook weten ook. Hij breekt het slot van de kist open. Dan openbaart zich het wonder: Daar ligt de kogel van de Baron von Münchhausen! Hans gaat helemaal op in het aanraken van dat bewijs van de waarheid! Daardoor heeft hij geen aandacht voor zijn omgeving. En waarom zou je op zo'n moment ook aandacht hebben voor je omgeving?

LijkJe kunt erover filosoferen of sterven op je meest gelukkige moment een mooie dood is. Als dat zo is , dan is Hans gelukkig gestorven. Maar de manier waarop, dat staat buiten kijf, was niet mooi. Een paar doffe klappen met een koevoet op je hoofd is gewoon rommelig. Hans zal het niet veel uitmaken. Die had niet eens lucht om zijn verbazing uit te schreeuwen.

Trudy had lucht genoeg om Yes-yes-yes-yes te roepen. Maar dat deed ze niet! Ze gebruikte haar lucht om Hans terzijde te schuiven; het deksel van de kist te rukken en weg te gooien en haastig met winkelwagentje en al terug richting Terborg te rijden. Nog even loopt ze terug en wrikt met de koevoet het koperen plaatje van het deksel en neemt dat mee. Niets zal wat haar betreft verwijzen naar de Baron von Münchhausen. Toch maakt ze daarin een fout. Een deel van het plaatje weigert los te komen en blijft aan het deksel vast zitten. Trudy ziet het niet. Wat ze ook niet ziet is de map met spullen die ze bij zich had toen ze in van der Eem zat. In alle opwinding laat ze die liggen.

KistDan begint voor haar een lange tocht naar de Paasberglaan. Ze ontwijkt zoveel mogelijk de mensen en als ze mensen tegen dreigt te komen loopt ze liever om. Uiteindelijk komt ze aan bij de Paasberglaan. Daar zoekt ze een mooie plek in een sloot. Ze kiepert het winkelwagentje om en de kogel rolt zo de sloot in. Slim als ze is zet ze het wagentje weer recht en rijdt er verder mee het bos in. Daar ergens laat ze het voor wat het is.

Om zichzelf een alibi te verschaffen besluit ze naar de camper van Arend-Jan te gaan. Daar voelt ze zich voor nu veilig. Na zo'n moord is een mens wel toe aan een dito-wilde nacht.

Arend Jan is verrast. Hij had niet anders verwacht dan dat hij de nacht alleen zou doorbrengen. Daarom heeft hij al een flinke slok op. Het zal moeilijk zijn om morgen precies te vertellen hoe laat Trudy bij hem aanklopte. Hij neemt nog snel een blauw pilletje terwijl hij een glas wijn inschenkt voor Trudy.


Zaterdag 15 september 2018

Witteveen en Geven
Inspecteurs's Morgens om 06.15 uur komt er bij de meldkamer van politie al een melding binnen over een overleden man in Terborg. Dat het geen natuurlijke dood betrof mag wel duidelijk zijn aan de verwondingen aan zijn heeft en het bloed dat over het plaveisel loopt. Dit begon er direct uit te zien als een zaak voor Inspecteur Witteveen (Aad Witteveen) en Inspecteur Geven (Jop Geven). Zij zijn dan ook terstond ter plaatse en doen de eerste onderzoeken. Maar al snel zien ze dat dit zaakje hen boven het hoofd zal groeien en doen om 8.30 uur gaat een bericht uit naar de 120 rechercheurs. “Tijd voor een groots onderzoek! Project M begint!”

Spelende Kinderen
Zaterdag is een hele fijne dag om je kinderen met een stel vriendinnetjes het bos in te sturen met een hele zak broodjes en snoep en limonade. Daarmee zijn ze de hele dag fijn zoet en kan moeder Kim fijn haar eigen dingen doen. De kinderen hebben het reuze naar hun zin. Zeker als ze in het bos een winkelwagentje vinden met een lege kist er in. Daar kun je mooi mee crossen. En als ze even later in een sloot een groet kogel vinden kan hun dag niet meer stuk. Alleen weten ze niet hoe ze de kogel uit de sloot moeten krijgen. Hopelijk komen er vandaag groepen volwassenen langs. Die kunnen ze wel om hulp vragen. En tot die tijd spelen ze heerlijk samen.

Ondertussen op de zaterdag
PlaatjeTrudy is vroeg wakker. Arend-Jan heeft nauwelijks door dat Trudy wegglipt. Trudy loopt naar de Rode Leeuw en rijdt naar huis. Ze vergeet dat er in haar kamer nog spullen liggen. En ze vergeet het koperen plaatje. Dat ligt nog bij Arend-Jan in de camper. Pas 's middags komt ze daar achter en rijdt ze terug naar Terborg om het omzichtig uit de camper te halen. Daar moet ze zich ook nog verantwoorden bij de Roode Leeuw. En betalen. Als ze haar spullen van haar kamer wil pakken ziet ze dat de kamer ondertussen onderwerp van onderzoek is. Ze vraagt zich af wat wijs is. Misschien wil Arend-Jan haar spullen wel ophalen? Maar wil die wel gezien worden met Trudy?

Bob probeert heel de dag Theo Willemsen te pakken te krijgen. Maar die is onvindbaar. Bob loopt heen en weer tussen de stad en zijn B&B. Wie weet krijgt hij daar wel mensen op visite!

De P8
FotoP8De P8 is de hele dag open. Uitbater Wilco Fles is trots. De zaak ziet er mooi uit en hij probeert er iets nieuws van te maken zonder dat hij het oude wil vergeten. Integendeel! Zijn laatste trots is de rij met foto's van alle bewoners en uitbaters van de P8 vanaf de bouw in 1861. Wilco sluit die rij lijsten natuurlijk zelf af!